Z okazji jubileuszowego sprzedanego egzemplarza mojego e-booka, przypominam jak najłatwiej do niego trafić:

  http://www.escapemagazine.pl/343013-inwestowanie-w-sztuke-jak 

  i  niech nikogo nie dziwi, że okładka jest inna -  przygotowana przez zaprzyjaźnioną malarkę podoba mi się bardziej niż ta podstawowa z wydawnictwa.

                                    Linie czasu, Henryków 2009

W czasach, gdy Sontag pisała zbiór swoich esejów O fotografii, także telewizja nie była w pełni ukształtowaną sferą wypowiedzi naszej cywilizacji dźwięku i ruchu. Można oczywiście spierać się czy piękno jest nieruchome, czy potrzebuje słów, ale nie da się odejść od pojęcia piękna przywołując jakiekolwiek fotografie. Mówiąc językiem Kanta, każde zdjęcie jest ?właściwe?, ale tylko wtedy, gdy uznamy je za piękne, ale nie każde spełniałoby warunki kantowskiej ?właściwości?. To, co dziś jest istotą owej ?właściwości? wynika z fotograficzności naszego spojrzenia, z tego, że fotografia zmieniła nasze podejście do samego oglądu rzeczy, my dziś jesteśmy już przez fotografię określeni i ustawieni w ramach, poza które nie można już wyjść. To inne kryteria patrzenia. Patrzymy fotograficznie, przynajmniej zdecydowana większość z nas. Jak pisze Sontag: ?(…)nowe kryteria(…)otwierają możliwość powstania globalnego gustu, dla którego żaden temat( ani nawet brak tematu), żadna technika (ani jej brak) nie dyskwalifikują zdjęcia?. Dziś po prostu każde zdjęcie jest piękne.

                             Biała ściana, Gdańsk 2009

 Kliknij:

http://www.ankietka.pl/survey/show/id/20962/o-fotografii-na-luznych-kartkach.html

Związki słowa z obrazem niezmiennie kierują nas do poetyckiej tej formy fotografii, gdzie podpisy pod zdjęciami czy całymi cyklami zdjęć nadają nowych sensów w swojej złożoności. Przykładem niechaj będzie Amerykanin Duane Michals czy też z naszego polskiego podwórka Krzysztof Niewiadomski, który w swoim cyklu Siedem dni tygodnia ukazuje, obok sugestywnych obrazów z własnego dzieciństwa, także sferę bolesnych przemyśleń egzystencjalnych, w postaci odręcznie dopisanych komentarzy. Dwoistość fotografii nie odzwierciedla się jedynie w traktowaniu pięknymi rzeczy na pozór brzydkich, ale także zauważaniu piękna w sfotografowanych nie – przedmiotach, bo taką właśnie formę przyjmują fotopowieści czy pamiętniki wyobraźni lub wspomnień, jak można określić obrazy, będące zwieńczeniem zabiegów inscenizacyjnych wyżej wymienionych autorów. Nawiązując jeszcze do słów Sontag o jednoczesności obrazów i słów w przekazie telewizyjnym, należałoby nadmienić, że od pewnego czasu istnieje trend, aby pewne kluczowe wydarzenia w serwisach newsów pokazywać bez słów spikera, no comments – bez komentarza, jakby redaktorzy tych serwisów zdawali sobie sprawę z siły samej fotografii, choćby ruchomej. C.D.N.

Susan Sontag, pisząc o przemijającym pięknie, traktowanym jako trwała spuścizna wieków minionych, skłania się ku twierdzeniu, że piękno w fotografii jest tak samo względnie pojmowane jak prawda i że to właśnie zamaskowanie obu tych niewątpliwych skłonności fotografii leży u przyczyn nadawania zdjęciom innych znaczeń i wartości. Według Sontag fotografia jest zbyt słaba [sic!], aby być nośnikiem jedynie prawdy i piękna, stąd rozmaita złożoność jej kontekstu w swej ogólnie humanistycznej treści. Według mnie jest akurat odwrotnie, świadczy to ogromnej sile tego środka wyrazu, który posiadł aż tyle możliwości, iż nie można go jednoznacznie sklasyfikować. Choć oczywiście mówimy tutaj o tym samym – o wieloznaczności zwykłych zdjęć, które mogą być w każdej chwili ?właściwe?, w zależności czy będziemy rozprawiać o pięknie i formie czy o ponadczasowości humanistycznej treści. Stąd zapewne wzięła się niewiara Sontag w siłę telewizji, która przeskakując z obrazka w obrazek, nie ?zamraża? treści, nie przykuwa wzroku, nie izoluje piękna i formy, ani nie skłania do licznych interpretacji. Chyba nie mówimy, że rzeczy sfilmowane są piękne, piękniejsze niż w rzeczywistości – o rzeczach sfotografowanych tak mówimy. W opinii Sontag interpretacja w TV jest jedna, bo mówi jednym językiem – dosłownym, wynikającym z połączenia świata przepływających nieustannie obrazów, z jednoczesnością przypisywanych im słów. Zastosowanie słowa w obrazie wyklucza analizę treści, czyni tę treść oczywistą, taką, której mamy zaufać. C.D.N.

Na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci niewiele rzeczy oczywistych zmieniło się tak bardzo jak oficjalny stosunek do piękna. Fotografia ma w tym względzie bardzo duży wkład, bowiem wykształciła pojęcie tzw. fotograficznego widzenia, obiektywami zbuntowanych modernistów. Choć pojęcie piękna jest w dużym stopniu kwestią przyjętych kryteriów, w szczególności podczas rozprawiania o sztuce, gdzie dokonuje się z zasady systematyzującego szufladkowania, choć wcale nie musielibyśmy tego robić – jest to bardziej wymóg historii sztuki, niż samej sztuki. Jednak można się śmiało zgodzić z Cynthią Freeland, która powołując się na Immanuela Kanta, przytacza jego opinię, iż ?piękne przedmioty są celowe?. Przedmiot jest piękny wtedy, gdy jest ?właściwy?, gdy wywołuje uczucie harmonii i przyjemności. Modernistyczne piękno było brzydkie – maszyny i kominy fabryczne, brudne dzieci spod sztandarów FSA, makabra wyzwalanych obozów zagłady – ale też stworzyło mit, tylko inny niż kantowski. Z jednej strony piękne pejzaże Ansela Adamsa, z drugiej malownicze ruiny Gdańska czy Wrocławia, w 1945r. Można jednak przyjąć, że wówczas wszyscy fotografowie pozostawali pod wpływem poglądów Alfreda Stieglitza i Westona, według których piękno w fotografii jest równoznaczne, z co najmniej dobrą kompozycją.